alevilik


tanımları artı sayısına göre sırala
başlık içinde ara

  >>

  1. hz.ali yi seven, ilk halife olduğunu düşünen kişiler topluluğudur. sözde sevenlerde vardır, özde sevenlerde vardır. * gözlemlediğim kadarıyla aynı topluluk içersinde olmalarına rağmen zıt fikirli olanlarda mevcuttur, her toplulukta olduğu gibi. şöyle insanlar-böyle insanlar gibi bir genelleme yapamayız, her insan gibi insandırlar. farkın, tamamen siyasi olduğu kanaatindeyim.
    (ilgili kullanıcı hesabının sahibi 22/04/2011 12:31 ~ 25/05/2011 11:44)
  2. imamlık makamının öncelikle ibrahim aleyhisselam' a verildiğini ve bu vazifenin en nihayetinde kan yolu ile ehl i beyt'e geçmesinin gerektiğini savunan mezhep. sünnilerden ayrılan noktaları ibadet şekli ve mekanıdır. felsefeler zaten farklıdır söylemeye gerek duymuyorum. alevilikte nefsin terbiyesi, imam ali üzerinden allah'ın hoşnutluğunu kazanmak ve nihayetinde insan-ı kamil olmak yegane hedeftir. kendileri özellikle muaviye döneminde islam'a kazandırılmış iyi-kötü tüm yenilikleri reddederler. ve camilere girmemelerinin başlıca sebeplerinin muaviye'nin kendi taraftarlarına yaptırdığı mabetlerde keremullah ali' ye serb eylemesidir. ve cami tavanlarında yazan ebu bekir, ömer, osman isimleri de etkendir. zira saydığım bu 3 ismin gadir hum' da hz. ali' nin hakkının yediği; ehl i beyt 'e zulmettiklerini düşünürler. ehl'i beyt' e gönül vermişliktir alevilik. 12 imam sevilir, sayılır. her sene orucu matem orucu tutulur, ardından aşureler dağıtılır. ülkemizin genelde doğu kısmında toplu halde yaşadıkları görülür. kızılbaşlık ve bektaşilik olarak yaygındır ülkemizde. dersim, erzurum-aşkale, erzincan-kemah- , maraş, erzincan- koçgiri ve sivas yöresinde genelde kızılbaşlar yaşar. orta anadolu, özellikle konya, tokat, amasya, çorum gibi illerimizde de bektaşiler yaygındır.
    (shaunmorgan 22/11/2011 07:19)
  3. zerdüştilik felsefesini de bünyesinde bulunduran bir akımdır . dini boyutunu ve islamiyet' deki misyonunu bir kenara bırakacak olursak gerçek anlamda bir hayat felsefesi, bir yaşam tarzıdır. dinle birlikte ise bir tasavvuftur. allah aşkını en derinden hissedenler genelde kızılbaşlardır. benim şahsi kanaatim.
    (shaunmorgan 23/11/2011 20:25)
  4. türkiye'deki çok çeşitlidir. arap, anadolu ve balkan asıllı türkmen ve kürt alevilikleri mevcut mesela.
    günümüz örgütlü aleviliğinin iki temel eğilimi var. birincisi, cem vakfı. atatürkçü, aleviliğin islam'ın türk yorumu olduğunu savunan, laik meşrepli bir inanç kitlesini temsil ediyor. ikincisi, pir sultan abdal kültür derneği. bu da, islam'ı sembolikleştiren, sol tandanslı bir aleviliği savunuyor.
    yalnız alisiz aleviliğinin göz ardı ettiği pek çok husus var. bir defa, alevilik, objektif bir gözle ele aldığımızda, şia orijinli, sufi oryantasyonlu bir islam araakımı. yavuz'un anadolu şiileri ile irani şiileri arasına sünni şafii kürtlerle set çekmesi, günümüz anadolu alevilerini başsız bıraktı yüzyıllar boyu. işte alevilik şii arkaplanını unutup kendini özgün bir kimlik olarak pazarlıyor. üstelik ateist-hümanist bir konseptte yeniden tasarlıyor. doğrudur, alevilik sünni islam nezdinde heretik, heterodoksal. folklorik esintisi bol, anadolu kültürleriyle yoğurulmuş ama buna rağmen hala islami. ne kadar inkar etseler de, bu böyle.
    (mustabeg 24/03/2012 14:38 ~ 24/03/2012 14:39)
  5. bazı alevi kökenli ateistler (ki bunlar ya sosyalist ya kemalist) çatlasa da patlasa da islamidir; dikkat islamidir dedim, islam demedim. (bkz: din dini ayrımı)
    alevilik islam içinde özerk bir yapıdır.
    alevilerin ışıktapar luviler (dinlerin serçeşmesiymiş) olduğu yahut mecusiler (bunu da kimi kürt milliyetçileri savunuyor) olduğu çok kereler zikredildi. kimisi çıktı alevilik şaman islam sentezi dedi. biri çıktı alevilikte doğuma atıf var, yaradılışa yok deyip alevilik pozitivizmdir dedi. biri çıkıp ''görmediğim allah'a inanmam, allah insan, benim kabem de insan'' deyip alevilik materyalizm diye yumurtlayıverdi.

    ee ona kalırsa bizim cenahta da hz. muhammed'e allah (haşa!) diyenler var, islam'da ahiret yok diyenler var, varoğlu var.

    velhasıl sünni islam'da da alevilikte de protestanlaşma var. tabii bu protestanlaşma demek değildir ki islam alevilik falan aslında öyle değil böyle. yok öyle bir şey, o sizin hüsnü kuruntunuz hacılar...
    (mustabeg 15/05/2012 18:44)
  6. alevilik türkiye'de ateizmin mümbit topraklarını oluşturur. kendini islamın içinde sayan bir kaç azınlık fraksiyonu saymazsak; genellikle allah, kitap, peygamber inançları sorunlu ve daha çok inkara yöneliktir. alevilik, hem bir inanç kitlesini, hem de etnik bir kökeni tarif eder. ayrışmanın temelini inanç oluştursada kendi içlerine kapanık hayat tarzları, diğer topluluklardan kendilerini tecrit etmeleri, evlilikleri sadece kendi içlerinde yapmaları sebebiyle ayrı bir etnik grup olma yolunda mesafe almaktalar.

    yavuz sultan selim'in şah ismail'le çaldıran'da yaptığı savaş alevilerin tarihinde bir kırılma noktasını oluşturur. savaşta, şah ismail'den yana tavır almalarını yavuz sultan selim ihanet olarak algılamış ve büyük alevi kıyımları yapmıştır savaş sonrası süreçte.

    dersim, alevilerin tarihinde ki ikinci büyük travmadır. fakat alevi kollektif bilincinde de bir çok çelişkiyi içinde barındırır. osmanlı'yı yok sayıp yeni bir tarih, yeni bir millet oluşturma çabasında olan cumhuriyet'e en büyük desteği veren aleviler, cumhuriyetin kurucu iradesinin önde gelen temsilcilerinin yaptığı dersim katliamını yok saymış, görmezden gelmişlerdir.

    (bkz: alevilerin chp den vazgeçememe sebepleri)


    (altıncı şehir 15/05/2012 19:16 ~ 15/05/2012 19:41)
  7. bir inanış, tarik.
    ben neyim bilmiyorum, sünni, alevi, hambeil, şafi....
    açıkçası hiç merak etmedim, sormadım da.
    ama cemiyet için ne denli önemli olduğunun farkındayım, o ayrı.
    hz. mumammed (sav) çok önemli, yaradanın resulü çağrı.
    hz. ali. halife, sahabe önemli.
    kılıcı ile aziz. islamın cengaveri.
    üstelik peygamberin oğlu mesabesinde, damadı.
    ne oldu, ali islamda taraf oldu.
    takipçileri aşağılandı.
    benim için azizdir.
    nifaklara kulak asmam, birliği severim.
    ebunekir, osman, ömer ne ise ali odur.
    nifak, perestişlerini boğsun.
    (manasız 15/05/2012 19:36)
  8. alevilik ve bektaşilik hakkında en ufak bir kelime yazmayacağım. sadece alevilik ve bektaşilik üzerine bilgi edinmek isteyenler için bir kaç kitap önerebilirim.

    alevilik:
    1)yahya benekay, (yaşayan alevilik: kızıl başlar)
    2)martin van burinessen, (kürtlük, türklük, alevilik)
    3) josef dierl, (anadolu aleviliği)
    4) orhan türk doğan,(bektaşi alevi kimliği)
    5) mehmed eroz, (türkiye'de alevilik bektaşilik)
    6)abdülkadir ınan, (tarihte ve bugün şamanizm)
    7) esad korkmaz, (alevi bektaşi terimleri sözlüğü)
    8)irene melikoff, (alevi, bektaşiligin tarihi kökenleri)
    9) bedri noyan, (alevilik nedir?)
    10) yusuf yörükan (anadolu'da tahtacılar)

    bektaşilik:
    1)yaşar nuri öztürk; (tarih boyunca bektaşilik)
    2)tevfik oyhan; (bektaşiligin iç yüzü)
    3) f. hasluck; ( bektaşilik tetkikleri), (bektaşiligin coğrafi dağılımı)
    4)kingsley birg; (bektaşilik tarihi)
    (anti-democratic thought 08/07/2012 03:21 ~ 01/08/2013 17:55)
  9. chp tunceli milletvekili hüseyin aygün'e göre "bir din". aslında yeni olmayan eski tartışma işbu milletvekilinin meclis'e cem evi talebi üzerine başladı. tbmm başkanı cemil çiçek'de "ibadet yeri camidir" mealinde bir yanıt vererek tartışma başlamış oldu.

    aslında mesele biraz karışık ve çetrefilli. islam içinde bir yorum deniyor genellikle. bunu kabul eden var etmeyen var. neyse bu uzun hikaye...

    sabah gazetesinden sevilay yükselir tartışmaya dahil oldu. bugün "ya alevilik başka bir dinse!" başlıklı bir yazı kaleme aldı:

    "tbmm başkanı cemil çiçek chp tunceli milletvekili hüseyin aygün'ün meclis çatısı altında cemevi açılması yönündeki talebine olumsuz yanıt vermiş. bu olumsuz yanıta referans olarak da diyanet işleri başkanlığı'nın, "alevilik islam içi oluşumdur, ibadet yeri de camidir" fetvasını göstermiş. diyanet'in vermiş olduğu fetvanın ilk kısmını tartışmayacağım. çünkü ben de aleviliğin kesinlikle islam içi bir oluşum olduğuna inananlardanım. ancak, "bir oluşumdur" deyip kestirip atmanın da aslında islamiyet'in özüne saygısızlık olduğunu düşünüyorum.
    çünkü alevilik sadece bir oluşum değil, islamiyet'i farklı yorumlayan bir mezheptir!
    ...
    "ibadetimi cemevinde yapmak istiyorum" diyen alevilere ısrarla camiyi işaret ediyor? neden biliyor musunuz? çünkü alevilerin dışarıya verdiği fotoğraf bunu gerekli kılıyor!

    maalesef sorun diyanet'te değil! sorun alevilerin kendisinde.

    birlik yok! dirlik yok! bütünlük yok! karman çorman bir resim var ortada ve bu resimde de milyonlarca insan var.
    kimi diyor ki mesela; "aleviyim. elhamdülillah müslümanım. hz. muhammed peygamberim. hz.ali'nin yolu yolum. islamiyet'in bütün ritüelleri de düsturum!"

    kimi diyor ki; "aleviyim. elhamdülillah müslümanım. hz. muhammed peygamberim. hz. ali'nin yolu yolum. ama ben camide değil, cemevinde ibadetimi yaparım. dedelerim bana ne yol gösteriyorsa ona göre inancımı yaşarım!"

    kimi ise diyor ki; "aleviyim evet ama müslüman değilim. aleviliğin kökü islamiyet, peygamberi hz. muhammed, hz. ali'nin yolu da yolum değil! bizim yolumuz başka bir yol!"

    kimi de diyor ki meclis'te cemevi yapılması talebi reddedilen chp tunceli milletvekili hüseyin aygün gibi; "alevilik başka bir dindir!
    ibadeti cem, ibadet yeri de cemevidir!"

    bakıyorum şimdi bu resme ve emin olun bir alevi olarak bile benim kafam allak bullak oluyor. soruyorum tabii haliyle; "ya peki ben hangisindenim?

    ben nasıl bir alevi'yim?"

    en sonuncusuna yani hüseyin aygün'ün, diyanet'inkine taş çıkartacak "alevilik başka bir dindir!" fetvasına ise iyice dumur oluyorum.
    panik halde geveliyorum tabii ondan sonra da; "yahu alevilik başka bir dinse peygamberimiz kim o zaman? kitabımız hangisi? şartları nelerdir? ne yani şimdiye kadar ettiğim dualar filan boşa mı gitti? yanlış mı yaptım? ne yapacağım peki bundan sonra?
    kime sığınacağım? kimden yardım alacağım?
    "

    dayanamayıp sonunda alevilik konusunda bilgisine güvendiğim bir başka dersimli olan cafer solgun'u arıyorum. aktarıyorum az evvel okuduğunuz satırlardaki endişelerimi. o da diyor ki; "valla ben de bilmiyorum. en iyisi aygün'e sormak lazım. madem alevilik başka bir din filan diye çıktı ortaya. o zaman altını da doldursun. doldursun da biz de hakikaten hangi dinin mensubuymuşuz gerçekte öğrenelim!"

    evet. galiba en iyisi aygün'ün ikinci fetvasını beklemek. bakalım ne diyecek? o müthiş, "alevilik dindir! ibadeti de cemdir!" teorisinin altını nasıl dolduracak? "

    tinyurl.com
    (en yeni 11/07/2012 15:05)
  10. alevi anne ve babadan doğmakla iktisap ve intisap edilebilecek din. bu yönüyle salt dinsel-mezhepsel değil, etnik bir tanıma da tekabül ediyor.

    işte alevi kökenli marksist ve kemalistlerin bütün ideolojik dayanağı bu.
    (mustabeg 14/07/2012 19:33)
  11. anadolu aleviliği ile anadolu bektaşiliği apayrı kategorilerde incelenmeli aslında.
    aleviliğe sazlı sözlü ayinler, eğlenceler hangi yüzyılda girmişti?
    sabetayizmin alevilik ve bektaşilik üzerindeki tesirleri nelerdi?
    alevilik islam dairesi içerisinde mi değerlendirilmeli?

    cevapsız çok soru var. itikadın kuran ve sünnet ile çelişmesi, aleviliğin din olgusundan soyutlayıp kemikleşmiş felsefi bir geleneğe dönüşmesine neden oldu.

    anadolu aleviliğinin en temel sorunu, takipçilerin kendilerini halen islam dairesinde görmeleridir.
    inanış ve yönelişlerinin bir gelenek, anane, adet ve tradisyon olduğunu kabul edip, islam ile bir ilişkilerinin olmadığını söyleyemiyorlar.
    çünkü burada allah korkusu giriyor devreye. bu korku güzel bişiy.
    ama itikad yanlışlar içeriyor. hem de devasa boyutlarda yanlışlar.

    allah doğru yolu görmelerini nasip etsin.
    (falcon of makalu 07/10/2012 01:00 ~ 07/10/2012 01:02)
  12. (bkz: esedullah)
    (alias 07/10/2012 01:05)
  13. (bkz: semah)
    (falcon of makalu 07/10/2012 13:51)
  14. (bkz: laik ve demokratik türkiye için eşit yurttaşlık mitingi)
    (alias 07/10/2012 13:56)
  15. dört mezhebinde islamiyetin beş şartına kati surette bağlı olduğu sadece uygulamalarda farklılıklar olduğu açıktır. nitekim içtihad mutlakı değiştirmez*. eğer alevilikte bu çerçeve de değerlendirilirse ne ala bir mezheptir. yok öyle değilse; alevilik mezhep dışı bir uygulamanın tezahürüdür.

    edityo:



    --- alıntı ---

    inanç olarak tek bir alevilikten bahsetmek zor, kendisini "alevi" olarak adlandıran cemaatler arasında çok farklı hatta çatışan inançlar var. dinen bir araya gelmesine imkân olmayan aleviler ızdıraplarda, geçmişin acılarında buluşuyorlar. dersim, madımak… bu isimler anıldığında kırmızı bir düğmeye basılmış gibi bütün farklı alevilik-ler birleşiyor ve bir tepki geliyor. hızlı, öngörülebilir ve manipülasyona açık bir tepki bu. ortada geç-me-miş bir geçmiş var. kıymetli yazarımız cemile bayraktar'ın dediği gibi "yüzleşilmediği müddetçe de geçmeyecek bu geçmiş" , çıkarılmayı bekleyen bir diken gibi acı vermeye devam edecek.

    diğer yandan çok sayıda alevi kendi atalarına, dedelerine, manevî önderlerine en büyük acıları reva görmüş olanlara büyük bir sadakat ile bağlılar. yani kemalistlere ve chp'ye. yakın tarihi sorgulamak şöyle dursun ibadethanelerini atatürk resimleriyle donatıyorlar.

    ortak acıların ve siyasî tercihlerin dışında alevileri birleştirecek bir inanç, bir kültür yok mu? acaba aleviler stockholm sendromundan kurtulabilecekler mi?

    --- alıntı ---

    (jamiryo 19/07/2013 03:47 ~ 19/07/2013 04:04)
  16. müzikli din. nihayetinde adamlar ismini telli kuran koyup bağlamayı kutsal kitap ilan etmişler. öyle kitabın böyle müzikli dini.
    (yahulosa 02/08/2013 03:34)
  17. insan kaynaklı oluşum.
    (ibibullah 02/08/2013 03:36)
  18. cahil turnosolu. alevilik bahsi açıldığında her kim ki gelip insan, sevgi, saygı, hoşgörü geyiği yapıyor bilin ki cahildir.

    yıl olmuş 2013* hala bu romantik, kerameti kendinden menkul şeylere inanan tipler var. kardeşim dünya üzerinde hiç bir topluluk yoktur ki öyle kendiliğinden mükemmel, sevgi dolu, saygı dolu olsun. ulan dünyada yaşıyoruz ütopyada değil.

    ulan nerde bir terörüst sol örgüt var, bütün kadrosu alevilerden, bak alevi deyişlerindeki nefret söylemlerine ya da düşkünlük kurumuna değinmiyorum bile. eee nerede kaldı sevgi, saygı, hoşgörü, insan, hümanizm? dikkat edin aksini de iddia etmiyorum, yani aleviler kana susamış canilerdir de demiyorum. aleviler de, bu şekilde isimlendirebileceğimiz belli bir insanı barındıran her ne kadar grup varsa, onlarla aynı derecede katildirler ya da barışçıdırlar.
    (yahulosa 02/08/2013 03:48)
  19. (bkz: insan kaynaklı dinler)
    (bkz: allah kaynaklı dinler)
    (ibibullah 02/08/2013 03:51)
  20. türkiye'de daha çok kizilbaşlarin başını çektiği dış bileyici grup. bugun ku hadise ne kadar konuksever ve hoşgörülü olduklarını göstermiştir. haci bektaş'da meydana gelen hadiseyi münferit bir olay olarak görmek gerekir genelleme yapmak tehlikelidir diyenler olabilir ama fırsat bulduklarında bu kizilbaşlarin neler yapabileceğini tahmin etmemek zor değil!
    (kamil19 17/08/2013 00:47)
  21. (bkz: alevilik hz ali yi sevmekse ben de aleviyim)
    (zaloglurustem 09/10/2013 21:41)
  22. hz ali ye muhabbette aşırılıktır, makul görülebilir. onlar da müslümandır. islamın 5 şartını yerine getirirler. namaz kılarlar, ramazanda oruç tutarlar. zekat verirler. hacca giderler. kelime i şehadet getirirler. peygamberimizi herkesten çok severler.

    şimdi düşünüyorum ben de hz. aliyi çok seviyorum. islamın 5 şartını yerine getiriyorum. cami ye gidiyorum. alevi miyim?

    yoksa islamın 5 şartını yok sayan, ben aleviyim diyen insanlar mı var. yok canım yokturlar.
    (dunyaya gelisine vuran adam 19/10/2013 14:02)
  23. (bkz: gulat-ı şia)
    (mustabeg 19/10/2013 14:04)
  24. alevilik kavrami az biraz goreceli olmaya basladi son zamanlarda.

    kimi alevilerce islamin bir mezhebi olarak tanimlanirken, kimileri tarafindan farkli bir din ve hatta ideoloji/yasam tarzi/felsefe olarak tanimlanmaktadir.

    kisi kendisini nasil tanimlarsa odur. alevi birisi muslumanim diyorsa, bizim hayir degilsin deme luksumuzun olmadigini dusunuyorum. ama kendini musluman olarak gormeyen aleviler varsa da, hayir muslumansin diye israr etmem. bananesi yeaa.

    (indis 19/10/2013 14:05 ~ 19/10/2013 14:15)
  25. ne manada kullanıldığı çok mühim olan mefhum.

    siyasi bir tavır olarak imam ali'nin yanında yer almak; mesela neden daha rasulullah gömülmeden halife seçiminin yapıldığını, yanıbaşlarındaki ali'yi pasgeçip de o an medine'de dahi olmayan osman'ın neden sakife'ye çağrıldığını sorgulamak ya da muaviye'nin entrikalarını "içtihad etti" söyleminin arkasına sığınmadan dobra dobra mahkum etmek anlamında kullanılıyorsa sıkıntı yok. ek: bu anlamıyla bir alevi olduğumu ikrarda hiçbir beis görmüyorum.

    ama halife ebubekir, ömer ve osman'a biat etmiş olan ali'ye takiye iftirası atmak, onu ve sülbünü ilahlaştırmak anlamındaysa şirktir.
    (el ocelote 19/10/2013 14:39 ~ 19/10/2013 21:16)

>>


Bu Sayfa 0.0441 saniyede oluşturuldu.


cogito sözlük - 2014 |

duyuru | sitemap

sözlük hiçbir kurumla bağlantılı olmayan birkaç kişi tarafından düşünülmüş bağımsız bir platformdur. sözlük içerisindeki yazıların tüm sorumluluğu yazarlarına aiittir. sözlük bu yazıların doğru olduğu hakkında bir teminat vermez. yazılan yazıların telifi bize ait değildir, çalınız çırpınız ama kaynak gösteriniz.